Biblioteka
Lektury
WYKAZ LEKTUR OBOWIĄZUJĄCYCH W ROKU SZKOLNYM 2026/2027
KLASY II-III
Propozycja lektur do wspólnego i indywidualnego czytania:
- Hans Christian Andersen „Baśnie” (do wyboru)
- Justyna Bednarek „Niesamowite przygody dziesięciu skarpetek (czterech prawych i sześciu lewych)”
- Jan Brzechwa „Brzechwa dzieciom”
- Waldemar Cichoń „Cukierku, ty łobuzie!”
- Agnieszka Frączek „Rany Julek! O tym, jak Julian Tuwim został poetą”
- Dorota Gellner „Wścibscy”
- Julita Grodek „Mania, dziewczyna inna niż wszystkie. Opowieść o Marii Skłodowskiej-Curie”
- Tom Justyniarski „Psie troski, czyli o wielkiej przyjaźni na cztery łapy i dwa serca”
- Grzegorz Kasdepke „Detektyw Pozytywka”
- Piotr Kordyasz „Lolek. Opowiadania o dzieciństwie Karola Wojtyły” (fragmenty)
- Barbara Kosmowska „Dziewczynka z parku”
- Zofia Kossak-Szczucka „Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata”
- Maria Krüger ”Karolcia”
- Åsa Lind „Piaskowy Wilk”
- Astrid Lindgren „Dzieci z Bullerbyn”
- Hugh Lofting „Doktor Dolittle i jego zwierzęta”
- Aleksandra i Daniel Mizielińscy „Którędy do Yellowstone? Dzika podróż po parkach narodowych”
- Joanna Papuzińska „Asiunia”
- Danuta Parlak „Kapelusz Pani Wrony”
- Roman Pisarski „O psie, który jeździł koleją”
- Janina Porazińska „Pamiętnik Czarnego Noska”
- Maria Terlikowska „Drzewo do samego nieba”
- Julian Tuwim „Wiersze dla dzieci”
- Barbara Tylicka „O krakowskich psach i kleparskich kotach. Polskie miasta w baśni i legendzie”
- Danuta Wawiłow „Najpiękniejsze wiersze”
- Łukasz Wierzbicki „Afryka Kazika”, „Dziadek i niedźwiadek”
LEKTURY OBOWIĄZKOWE DLA KLAS V-VI
Lektury obowiązkowe (pozycje książkowe poznawane w całości):
- Jan Brzechwa „Akademia pana Kleksa”
- Janusz Christa „Kajko i Kokosz. Szkoła latania” (komiks)
- Clive Staples Lewis „Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa”
- Ferenc Molnár „Chłopcy z Placu Broni”
- John Ronald Reuel Tolkien „Hobbit, czyli tam i z powrotem”
Krótkie utwory literackie poznawane w całości, utwory literackie poznawane we fragmentach i utwory poetyckie:
- René Goscinny, Jean-Jacques Sempé „Mikołajek” (wybór opowiadań)
- Ignacy Krasicki, wybrane bajki
- Adam Mickiewicz „Pan Tadeusz” (wybrane fragmenty)
- Józef Wybicki „Mazurek Dąbrowskiego”
- wybrane mity greckie, w tym mit o powstaniu świata oraz mity o Prometeuszu, o Syzyfie, o Demeter i Korze, o Dedalu i Ikarze, o Heraklesie, o Tezeuszu i Ariadnie
- Biblia: stworzenie świata i człowieka oraz wybrane przypowieści ewangeliczne, w tym o talentach, o miłosiernym Samarytaninie
- wybrane podania i legendy polskie
- wybrane baśnie polskie i europejskie
- wybrane wiersze: Jana Brzechwy, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Anny Kamieńskiej, Joanny Kulmowej, Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Leopolda Staffa, Juliana Tuwima, Jana Twardowskiego oraz pieśni patriotyczne (w tym Rota Marii Konopnickiej).
LEKTURY OBOWIĄZKOWE DLA KLAS VII-VIII
Lektury obowiązkowe (pozycje książkowe poznawane w całości):
- Charles Dickens „Opowieść wigilijna”
- Aleksander Fredro „Zemsta”
- Aleksander Kamiński „Kamienie na szaniec”
- Adam Mickiewicz „Dziady część II”
- Antoine de Saint-Exupéry „Mały Książę”
- Juliusz Słowacki „Balladyna”
Krótkie utwory literackie poznawane w całości, utwory literackie poznawane we fragmentach i utwory poetyckie:
- Jan Kochanowski, wybór fraszek, wybrana pieśń, treny VII i VIII
- Adam Mickiewicz „Reduta Ordona”, „Świtezianka”, „Pan Tadeusz” (księgi: I, II, IV, X, XI, XII)
- Sławomir Mrożek „Artysta”
- Henryk Sienkiewicz „Latarnik”, „Quo vadis” (fragmenty)
- Stefan Żeromski „Syzyfowe prace” (fragmenty)
- wybrane wiersze poetów wskazanych w klasach IV–VI, a ponadto wybrane wiersze: Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Zbigniewa Herberta, Bolesława Leśmiana, Czesława Miłosza, Tadeusza Różewicza, Wisławy Szymborskiej oraz aforyzmy Stanisława Jerzego Leca
LEKTURY UZUPEŁNIAJĄCE DLA KLAS V-VIII
W klasach IV-VI obowiązkowo co najmniej dwie pozycje w każdym roku szkolnym, a w klasach VII-VIII obowiązkowo co najmniej jedna pozycja w każdym roku szkolnym:
- Adam Bahdaj „Kapelusz za 100 tysięcy”
- Miron Białoszewski „Pamiętnik z powstania warszawskiego” (fragmenty)
- Justyna Bednarek „Dom nr 5”
- Paweł Beręsewicz „Wszystkie lajki Marczuka”
- Frances Hodgson Burnett „Tajemniczy ogród” lub inna powieść
- Lewis Carroll „Alicja w Krainie Czarów”
- Agatha Christie, wybrana powieść kryminalna
- Carlo Collodi „Pinokio”
- Lloyd Cassel Douglas „Wielki Rybak”
- Aleksander Dumas „Trzej muszkieterowie”
- Arkady Fiedler „Dywizjon 303”
- John Flanagan „Zwiadowcy. Księga 1. Ruiny Gorlanu”
- Olaf Fritsche „Skarb Troi”
- Ernest Hemingway „Stary człowiek i morze”
- Emilia Kiereś „Rzeka”
- Joseph Rudyard Kipling „Księga dżungli”
- Janusz Korczak „Król Maciuś Pierwszy”, „Bankructwo małego Dżeka”
- Rafał Kosik „Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi”
- Barbara Kosmowska „Pozłacana rybka”
- Barbara Kosmowska, Paweł Beręsewicz i inni „Gorzka czekolada i inne opowiadania o ważnych sprawach”
- Zofia Kossak-Szczucka „Bursztyny” (wybrane opowiadanie), „Topsy i Lupus”
- Marcin Kozioł „Skrzynia Władcy Piorunów”
- Selma Lagerlöf „Cudowna podróż”
- Karolina Lanckorońska „Wspomnienia wojenne 22 IX 1939–5 IV 1945” (fragmenty)
- Stanisław Lem „Cyberiada” (fragmenty)
- Bolesław Leśmian „Klechdy sezamowe”
- Kornel Makuszyński, wybrana powieść
- Andrzej Maleszka „Magiczne drzewo”
- Alan Aleksander Milne „Kubuś Puchatek”
- Lucy Maud Montgomery „Ania z Zielonego Wzgórza”
- Małgorzata Musierowicz, wybrana powieść
- Ewa Nowak „Pajączek na rowerze”
- Edmund Niziurski „Sposób na Alcybiadesa”
- Sat-Okh „Biały Mustang”
- Longin Jan Okoń „Tecumseh”
- Raquel Jaramillo Palacio „Cudowny chłopak”
- Katherine Paterson „Most do Terabithii”
- Sara Pennypacker „Pax”
- Jacek Podsiadło „Czerwona kartka dla Sprężyny”
- Bolesław Prus „Katarynka”, „Placówka”, „Zemsta”
- Rick Riordan „Percy Jackson i bogowie olimpijscy”
- Henryk Sienkiewicz „Janko Muzykant”, „Krzyżacy”, „Sąd Ozyrysa”, „W pustyni i w puszczy”
- Eric-Emmanuel Schmitt „Oskar i pani Róża”
- Nicolas Sparks „Jesienna miłość”
- Marcin Szczygielski „Teatr Niewidzialnych Dzieci”, „Arka czasu”
- Alfred Szklarski, wybrana powieść
- Mark Twain „Przygody Tomka Sawyera”
- Melchior Wańkowicz „Bitwa o Monte Cassino” (fragmenty), „Ziele na kraterze”
- Danuta Wawiłow, Natalia Usenko „Wierzbowa 13. Opowieści z Wierzbowej 13”
- Louis de Wohl „Posłaniec króla”
- Roksana Jędrzejewska-Wróbel „Stan splątania”
- Marcus Zusak „Złodziejka książek”
- wybrane pozycje z serii Nazywam się… (np. Mikołaj Kopernik, Fryderyk Chopin, Maria Skłodowska-Curie, Jan Paweł II i inni)
- inne utwory literackie i teksty kultury, w tym wiersze poetów współczesnych i reportaże
LEKTURY DLA KLAS I W ROKU SZKOLNYM 2026/2027
(nowa podstawa programowa „Kompas Jutra”) wg rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r.
Rozporządzenie nie precyzuje lektur do omawiania. Decyzja doboru lektur w klasach I-III należy do nauczycieli i jest uwarunkowana specyfiką danej szkoły, danego oddziału, uczniów i lokalnego środowiska. Nauczyciel, znając potrzeby i możliwości swoich uczniów oraz ich zainteresowania, umiejętności językowe i sprawność czytelniczą, wybiera utwory oraz stwarza uczniom możliwość rozszerzenia zestawu lektur o ich własne propozycje. W ciągu roku szkolnego uczniowie powinni przeczytać w całości nie mniej niż 4 pozycje książkowe. W wyborze lektur nauczyciel i uczniowie współpracują z nauczycielem bibliotekarzem, który stanowi wsparcie w tym wyborze, wskazując wartościowe pozycje z zakresu literatury dziecięcej klasycznej i współczesnej.
LEKTURY DLA KLAS IV W ROKU SZKOLNYM 2026/2027
(nowa podstawa programowa „Kompas Jutra”) wg rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r.
Uczeń czyta następujące teksty z klasyki literatury polskiej:
- Jan Kochanowski, Tren VII i Tren VIII, wybrane fraszki,
- Ignacy Krasicki, wybrane bajki,
- Adam Mickiewicz, Dziady część II, Reduta Ordona, Śmierć pułkownika, Pan Tadeusz- Inwokacja, wybrana ballada,
- Juliusz Słowacki, Balladyna,
- wybrana nowela Bolesława Prusa lub Henryka Sienkiewicza,
- Aleksander Kamiński, Kamienie na szaniec,
- wybrane opowiadanie lub jednoaktówka Sławomira Mrożka,
- wybrane opowiadanie Idy Fink.
Uczeń czyta w każdym roku szkolnym nie mniej niż 4 dłuższe utwory literackie, w tym:
- wybrane wspólnie przez nauczyciela i uczniów z listy przykładowych tekstów do omówienia w klasach IV–VIII lub spoza tej listy:
- teksty epickie reprezentujące różne sposoby prowadzenia narracji,
- utwory należące do literatury gatunkowej (np. fantasy, science fiction, kryminalne, przygodowe, obyczajowe),
- teksty z kanonu literatury światowej.
Uczeń zapoznaje się ze zróżnicowanymi tematycznie i gatunkowo tekstami, w tym:
- wybranymi utworami poetyckimi Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Julii Hartwig, Zbigniewa Herberta, Marii Konopnickiej, Urszuli Kozioł, Bolesława Leśmiana, Czesława Miłosza, Marii Pawlikowskiej‑ Jasnorzewskiej, Agnieszki Osieckiej, Haliny Poświatowskiej, Tadeusza Różewicza, Juliusza Słowackiego, Wisławy Szymborskiej, Juliana Tuwima, Jana Twardowskiego.
Przykładowe teksty do omówienia w klasach IV–VIII
Teksty narracyjne i dramatyczne:
- Adam Bahdaj, Do przerwy 0:1 lub inna powieść;
- Justyna Bednarek, Dom numer 5;
- Paweł Beręsewicz, Wszystkie lajki Marczuka, Szeptane lub inna powieść;
- Miron Białoszewski, Pamiętnik z powstania warszawskiego (fragmenty);
- Karol Olgierd Borchardt, Znaczy Kapitan;
- Frances Hodgson Burnett, Tajemniczy ogród lub inna powieść;
- Lewis Carroll, Alicja w Krainie Czarów;
- Marine Carteron, wybrana powieść z serii Podpalacze książek;
- Joanna Chmielewska, Nawiedzony dom, Zwyczajne życie;
- Agatha Christie, wybrana powieść kryminalna;
- Carlo Collodi, Pinokio;
- Sarah Crossan, Kasieńka, My dwie, my trzy, my cztery, Tippi i ja, Kończy się czas;
- Charles Dickens, Opowieść wigilijna;
- Lloyd Cassel Douglas, Wielki Rybak;
- Jacek Dukaj, Wroniec;
- Aleksander Dumas, Trzej muszkieterowie;
- Michael Ende, Momo, Niekończąca się historia;
- John Flanagan, wybrana powieść z cyklu Zwiadowcy;
- Aleksander Fredro, Zemsta, Śluby panieńskie;
- Olaf Fritsche, Skarb Troi;
- Ernest Hemingway, Stary człowiek i morze;
- Roksana Jędrzejewska-Wróbel, Stan splątania;
- Grzegorz Kasdepke, wybrana powieść;
- Jacqueline Kelly, Ewolucja według Calpurnii Tate;
- Emilia Kiereś, Rzeka;
- Joseph Rudyard Kipling, Księga dżungli;
- Nancy H. Kleinbaum, Stowarzyszenie umarłych poetów;
- Janusz Korczak, Król Maciuś Pierwszy, Bankructwo małego Dżeka;
- Rafał Kosik, Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi;
- Barbara Kosmowska, Pozłacana rybka;
- Zofia Kossak-Szczucka, Topsy i Lupus, wybrane opowiadanie z tomu Bursztyny;
- Marcin Kozioł, Skrzynia Władcy Piorunów
- Alice Kuipers, Najgorsza rzecz, jaką zrobiła, Życie na drzwiach lodówki: powieść w notatkach;
- Selma Lagerlöf, Cudowna podróż;
- Ursula K. Le Guin, Czarnoksiężnik z Archipelagu;
- Stanisław Lem, Cyberiada, Bajki robotów;
- Bolesław Leśmian, Klechdy sezamowe;
- Clive Staples Lewis, wybrana powieść z cyklu Opowieści z Narnii;
- Astrid Lindgren, Bracia Lwie Serce, Ronja, córka zbójnika;
- Kornel Makuszyński, wybrana powieść;
- Andrzej Maleszka, wybrana powieść z cyklu Magiczne drzewo;
- Alan Aleksander Milne, Kubuś Puchatek;
- Ferenc Molnár, Chłopcy z Placu Broni (Chłopcy z ulicy Pawła);
- Lucy Maud Montgomery, Ania z Zielonego Wzgórza (Anne z Zielonych Szczytów);
- Brandon Mull, Wojna cukierkowa, Baśniobór;
- Małgorzata Musierowicz, wybrana powieść z cyklu Jeżycjada;
- Edmund Niziurski, Sposób na Alcybiadesa;
- Ewa Nowak, Pajączek na rowerze;
- Longin Jan Okoń, Tecumseh;
- George Orwell, Folwark zwierzęcy;
- Ferdynand Antoni Ossendowski, Słoń Birara;
- Raquel Jaramillo Palacio, Cudowny chłopak;
- Katherine Paterson, Most do Terabithii;
- Sara Pennypacker, Pax;
- Jacek Podsiadło, Czerwona kartka dla Sprężyny;
- Rick Riordan, wybrana powieść z cyklu Percy Jackson i bogowie olimpijscy;
- J.K. Rowling, wybrana powieść o Harrym Potterze;
- Katarzyna Ryrych, Król, Wyspa mojej siostry, Lato na Rodos;
- Antoine de Saint-Exupéry, Mały Książę;
- Éric-Emmanuel Schmitt, Oskar i pani Róża;
- William Shakespeare, Romeo i Julia, Sen nocy letniej;
- Henryk Sienkiewicz, Krzyżacy, W pustyni i w puszczy, Quo vadis;
- Linn Skåber, Młodość. Wyznania nastolatków;
- Nancy Springer, wybrana powieść z cyklu Enola Holmes;
- Erin Stewart, Blizny jak skrzydła;
- Marcin Szczygielski, Teatr Niewidzialnych Dzieci, Arka Czasu;
- Alfred Szklarski, wybrana powieść o Tomku Wilmowskim;
- Dorota Terakowska, Tam, gdzie spadają anioły, Córka czarownic;
- John Ronald Reuel Tolkien, Hobbit, czyli tam i z powrotem;
- Mark Twain, Przygody Tomka Sawyera;
- Katarzyna Wasilkowska, Już, już!;
- Danuta Wawiłow, Natalia Usenko, Wierzbowa 13. Opowieści z Wierzbowej 13;
- Louis de Wohl, Posłaniec króla;
- Karol Wojtyła, wybrany utwór;
- Markus Zusak, Złodziejka książek;
- Stefan Żeromski, Syzyfowe prace, Siłaczka.
Antologie i wybory tekstów:
- Gorzka czekolada i inne opowiadania o ważnych sprawach, autorzy: Paweł Beręsewicz, Wojciech Cesarz i inni;
- Nazywam się… (np. Mikołaj Kopernik, Fryderyk Chopin, Maria Skłodowska-Curie, Jan Paweł II i inni);
- Wszystkie kolory świata, autorzy zebrani (Michał Rusinek i inni);
- wiersze poetów dawnych i współczesnych niewymienionych w podstawie programowej;
- zbiory mitologii światowej (np. słowiańskiej, skandynawskiej, staroegipskiej).
Teksty publicystyczne, popularnonaukowe, filozoficzne, biograficzne, literatura faktu:
- Francesco D’Adamo, Iqbal;
- Jacek Dąbała, wybrany tekst ze zbioru Media ćwiczą rozum. Vademecum rozsądku dla obywateli, polityków i dziennikarzy;
- Anna Dziewit-Meller, Damy, dziewuchy, dziewczyny. Historia w spódnicy;
- Umberto Eco, wybrany felieton ze zbiorów Zapiski na pudełku od zapałek;
- Arkady Fiedler, Dywizjon 303;
- Rachel Firth, Minna Lacey, Jordan Akpojaro, Filozofia dla początkujących;
- André Frossard, Nie lękajcie się! Rozmowy z Janem Pawłem II;
- Natalia Goncarz, Mietek na wojnie;
- Magdalena Grzebałkowska, Wojenka. O dzieciach, które dorosły bez ostrzeżenia (wybrany reportaż);
- Boguś Janiszewski, wybrana pozycja z serii To, o czym dorośli ci nie mówią lub Wyzwania;
- Leszek Kołakowski, Mini-wykłady o maxi-sprawach, 13 bajek z królestwa Lailonii dla dużych i małych (wybrany fragment);
- Simona Kossak, Serce i pazur. Opowieści o uczuciach zwierząt;
- Anna Kowalczyk, Brakująca połowa dziejów. Krótka historia kobiet na ziemiach polskich;
- Karolina Lanckorońska, Wspomnienia wojenne 22 IX 1939–5 IV 1945 (fragmenty);
- Anna Mieszkowska, Dzieci Ireny Sendlerowej;
- Nela Mała Reporterka, wybrany utwór;
- Lidia Ostałowska, Bezprizorni;
- Marie Pavlenko, A kiedy zniknie pustynia;
- Łukasz Pilip, Podwórko bez trzepaka. Reportaże z dzieciństwa (wybrany reportaż);
- Michel Piquemal, Bajki filozoficzne;
- Magdalena Rigamonti, Niewygodni. Mówią prawdę o wojnie (wywiad z Adą Willenberg lub inny);
- Michał Rusinek, Szalik. O Wisławie Szymborskiej dla dzieci;
- Maria Strzelecka, Simona;
- Justyna Suchecka, Young power. 30 historii o tym, jak młodzi zmieniają świat;
- Zbigniew Urbanyi, Na szlaku kliprów i windjammerów (fragmenty);
- Melchior Wańkowicz, Bitwa o Monte Cassino, Ziele na kraterze;
- Urszula Zajączkowska, Patyki, badyle.